KREŞE/ANAOKULUNA YENİ BAŞLAYAN ÇOCUKTA UYUM SÜRECİ
Aileden sonra kreş/anaokul,çocuğun ilk temel toplumsallaşama kurumu niteliğini taşır.Okul öncesi eğitim çocuğun aile dışına attığı ilk adım olarak düşünülmelidir.İlk üç yıl içinde çocuk model olarak gördüğü anne ve babasından alabileceğini alır ve kendisine tanınan fırsatlar ölçüsünde bir psiko-sosyal olgunluğa varır bu gelişim sınırlıdır.İşte bu dönemde okul öncesi eğitim devreye girerek çocuğun gelişim alanlarını destekleyici çalışmalar yapar.
Kreşe/Anaokuluna başlama olayı çocuğun toplumsallaşma sürecinde çok önemli bir basamaktır.
Çocuk, kreş/anaokuluna başladığı zaman tüm kurallarını bildiği aile ortamından henüz hiçbir kuralını bilmediği, tanımadığı kişilerin bulunduğu bir ortama girmektedir.
Bu yeni durum, tabii ki çocuklarda uyum sorunu yaratabilir.
Kreş/anaokuluna yeni başlayan çocukta başlangıçta belirsizlik ve terk edilme(ayrılma) kaygısı yaşanır.Çoğunlukla koruyucu ve aşırı hoşgörülü aile ortamından gelen çocuklarda bu kaygılar daha yoğun yaşanır.Ancak çocuk ortama alıştıktan ve öğretmenlerini tanıdıktan sonra kaygılar ortadan kalkar.Bazen de aileler çocuklarından ayrıldıkları için kendileriyle ilgili suçluluk ve kaygı duyguları yaşarlar.Bu sinyaller çocuğun okul korkusunu arttırıcı bir faktör olabilmektedir.
Uyum sağlama aşaması boyunca çocuklarda tepkiler bireysel farlılıklar göstermektedir. Bazı çocuklar ilk üç gün ya da bir hafta ilgili ve istekli olur.Kreş/anaokul onun için park gibidir.Ama zamanla annesi ile birlikte olmak ister,sürekli okula gelmenin anlamını yeni kavrar ve tepki gösterir.Diğer bazı çocuklar ise en baştan itibaren anneden ayrılmak istemez.Sınıfa gelmesini,yanında olmasını,annesinin yedirmesini ister ve doğal olarak ağlama gözlenir.
Kreş/anaokula uyum sağlama konusunda yaşanan sorun yalnızca anneden ayrılma zorluğu değildir.Evlerinde bakıcı bulunan birçok çocuk daha önceden anne ile ayrılığı yaşamıştır fakat ayrılığı güvenli, tanıdık bir ortamda kendi oyuncakları ile beraberken yani kendi evinde yaşamıştır.Okula başladığında ise bu güvenli ve tanıdık ortamı bulamaz.Yeni çocukların bulunduğu farklı bir ortamdır artık. Örneğin; eşyaları başkalarıyla paylaşmayı kabul etmek onun için oldukça zordur(özellikle ben-merkezce olduğu bu dönemde)
UYUM SÜRECİNDE AİLE’NİN YAPABİLECEKLERİ
*Ailenin göstereceği kararlılık, sabır,okul öncesi eğitime ve başladığı eğitim kurumuna gösterdiği inanç ve güven çocuğun uyumunu kolaylaştırır.
*Kreş/anaokul hakkında çocuğa açıklama yapmak ve okulu tanıtmak uyumu kolaylaştırır.Aile çocukla birlikte okula gitmeli,okulun her tarafını(grupları,oyun salonlarını, yatakhaneyi, yemekhaneyi, tuvalet ve lavaboları vb.) gezmeli,öğretmen ve idarecilerle tanıştırmalı. Çocuğun okulu sevmesi ve istemesi uyumu için çok önemli.
*Kreş/anaokulun her gün gidilmesi gereken oyun,arkadaş ve eğitim yeri olduğu anlatılmalı ancak abartılmış ve yanlış bilgi verilmemelidir.Aksi durumda çocuk kendisine anlatılanlarla bulduklarını karşılaştığında aradığını bulamayacak ve okula güveni kalmayacaktır.
*Kreşin/anaokulunun sadece çocukların bulunduğu bir yer olduğu söylenip anne ve babaların bulunmadığı, işe gittiği açıklanmalıdır.
*Çocuğun kreş/anaokulu reddetmesi durumunda, büyükanne/büyükbaba gibi aileden birinin çocuktan yana tutum göstermesi, ona güç verir ve tepkisini büyütür.Okula gidiş tüm aile bireyleri tarafından desteklenmeli ve aile bireyleri uyum içinde olmalıdır.
*Çocuk okula birlikte geldiği ebeveyni yanında ağlıyor, onun gitmesine izin vermiyorsa okula bağımlı olmadığı bir kişi tarafından getirilmeli ve okula düzenli devam etmesi konusunda ısrarlı olunmalıdır.Yakınmaya devam etse bile giyinmesine, okula gitmesine yardım edilmeli, sınıfa girmesi konusunda sakin ve kararlı davranılmalıdır.(Okula düzenli devam etmesi ve karşı çıkmaması durumunda daha sonra verilmek üzere bir takım küçük ödüller de sunulabilir)
*Aile çocukla okula geliş gidiş saatlerini belirterek konuşmalı sadece belli bir zaman dilimi içinde okulda kalacağı söylenerek onu alabileceği süreyi belirtip o süreyi geçirmeden almaya dikkat etmelidir.
*Aile kurum ve personel hakkındaki olumsuz duygu ve düşüncelerini çocuğun yanında konuşmamalı, idare ile iletişime geçmelidir.Ayrıca aile çocuğa okulda mutlu olacağını, güvenlikte olacağını,orada onunla ilgilenecek bir öğretmeni olacağını isteklerini öğretmeni ile paylaşabileceğini söyleyerek çocuğun öğretmenine karşı güven duymasını sağlamalıdır.